Interim CFO to doświadczony dyrektor finansowy, który na uzgodniony okres przejmuje kierowanie finansami firmy: z pełnym mandatem, podległym zespołem i odpowiedzialnością za wynik. Firmy sięgają po niego wtedy, gdy stanowisko CFO nagle zostaje nieobsadzone albo gdy przed działem finansów staje zadanie, z którym obecny zespół nie poradzi sobie sam: refinansowanie, przygotowanie spółki do sprzedaży, wdrożenie nowego systemu ERP czy walka o płynność.
W tym artykule wyjaśniamy, kiedy firma potrzebuje dyrektora finansowego na czas projektu, czym interim CFO zajmuje się w pierwszych tygodniach, jak przebiega współpraca od określenia zakresu do przekazania obowiązków i na co zwrócić uwagę przy wyborze.
Interim CFO kieruje finansami firmy przez okres od 3 do 12 miesięcy z realnym mandatem decyzyjnym, doprowadza do uzgodnionego wyniku i przekazuje obowiązki następcy, a firma płaci tylko za faktycznie przepracowane dni.
- Interim CFO to dyrektor finansowy na czas projektu: kieruje działem finansów, podejmuje decyzje i odpowiada za uzgodniony wynik, a nie tylko doradza.
- Typowe sytuacje to nagłe odejście CFO, presja na płynność, rozmowy z bankami o kowenantach i refinansowaniu, migracja ERP, zamknięcie roku, transakcje M&A oraz budowa controllingu.
- Pierwsze tygodnie to zwykle diagnoza: rzeczywista pozycja gotówkowa, 13-tygodniowa prognoza przepływów pieniężnych, przegląd umów kredytowych i ocena zespołu.
- Współpraca zaczyna się od określenia zakresu projektu. Profile ekspertów GQ interim otrzymują Państwo w ciągu 24 godzin, a start jest możliwy 48–72 godziny od podpisania umowy.
- Rozliczenie opiera się na stawce dziennej i fakturowaniu za faktycznie przepracowane dni, bez składek i świadczeń pracowniczych.
Kim jest interim CFO i czym różni się od doradcy
Interim CFO ma za sobą wiele lat na stanowisku dyrektora finansowego, często w spółkach produkcyjnych lub w spółkach zależnych międzynarodowych grup, i z tego doświadczenia korzysta w projektach o określonym czasie trwania. Nie przychodzi z prezentacją rekomendacji, tylko zajmuje miejsce w strukturze: ma podległy zespół, budżet i uprawnienia jak każdy dyrektor finansowy na tym stanowisku. Różnica polega na tym, że jego projekt ma wyraźny początek, wyraźny koniec i ściśle określony cel.
Firma doradcza przygotuje analizę i rekomendację, ale ich wdrożenie zostaje po stronie Państwa zespołu. Interim CFO wdraża sam. Oba modele często się uzupełniają: doradcy przygotowują na przykład due diligence, a interim CFO prowadzi spółkę przez transakcję i późniejszą integrację.
Ten sam model działa poniżej poziomu zarządu. Gdy brakuje kontrolera lub kierownika działu finansowego, firma może sięgnąć po interim finance managera albo interim kontrolera finansowego, w grupach międzynarodowych nazywanego zwykle interim financial controller. Taka osoba porządkuje zamknięcia miesiąca i raportowanie, nie angażując całego zarządu. Więcej o samej usłudze piszemy na stronie interim management w Polsce.
| Kryterium | Interim CFO | Firma doradcza | Stały CFO |
|---|---|---|---|
| Główny rezultat | Osiągnięty wynik | Analiza i rekomendacja | Długofalowe kierowanie finansami |
| Miejsce w strukturze i uprawnienia | Stanowisko liniowe, mandat uzgodniony z góry | Zewnętrzny doradca bez uprawnień decyzyjnych | Stanowisko liniowe z pełnymi uprawnieniami |
| Start | 48–72 godziny od podpisania umowy | Od kilku dni do kilku tygodni | Zwykle kilka miesięcy (rekrutacja i okres wypowiedzenia) |
| Czas trwania | Od 3 do 12 miesięcy | Zależnie od projektu | Bezterminowo |
| Rozliczenie i zakończenie | Stawka dzienna, faktura za przepracowane dni, bez świadczeń pracowniczych | Stawka projektowa lub godzinowa | Wynagrodzenie, składki, okres wypowiedzenia |
Kiedy firma potrzebuje interim CFO: typowe sytuacje
W praktyce powtarza się kilka sytuacji. Łączy je jedno: decyzje finansowe nie mogą czekać, aż zakończy się rekrutacja, a zadanie ma przewidywalny koniec.
- Nagłe odejście dyrektora finansowego. CFO odchodzi, następca nie jest gotowy, a zamknięcie miesiąca, rozmowy z bankiem i raportowanie do właściciela muszą toczyć się dalej. Interim CFO utrzymuje ciągłość, dopóki trwa executive search, a potem wprowadza następcę.
- Presja na płynność. Spadek zamówień, rosnące zapasy lub opóźnione płatności klientów. Pierwszym narzędziem jest zwykle 13-tygodniowa prognoza przepływów pieniężnych, która pokazuje, kiedy może zabraknąć gotówki i co można z tym zrobić. W ostrzejszej sytuacji temat łączy się z zarządzaniem kryzysowym w firmie.
- Kowenanty bankowe i refinansowanie. Grozi naruszenie wskaźników z umowy kredytowej albo zbliża się termin refinansowania. Bank oczekuje wiarygodnego planu i rozmówcy, który potrafi go obronić.
- Migracja ERP lub systemu finansowego. Nowy system, nowy plan kont, migracja danych i zamknięcia prowadzone równolegle w dwóch systemach. To projekt z jasnym końcem, którego nie warto prowadzić bez doświadczonego lidera po stronie finansów.
- Zamknięcie roku i badanie sprawozdania finansowego. Zaległości w księgach, uwagi biegłego rewidenta z poprzedniego roku albo pierwsze badanie po przejęciu. Potrzebna jest osoba, która uporządkuje proces i dotrzyma terminów.
- Transakcja: przejęcie, carve-out lub przygotowanie do sprzedaży. Integracja finansów po przejęciu, wydzielenie części działalności z grupy, przygotowanie danych do due diligence i rozmów z inwestorem.
- Restrukturyzacja kosztów. Program oszczędności wymaga rzetelnych danych o rentowności produktów, klientów i zakładów oraz osoby, która przeprowadzi niepopularne decyzje.
- Controlling w rosnącej firmie produkcyjnej. Firma urosła szybciej niż jej finanse: brakuje kalkulacji kosztów wyrobu, budżetowania i raportowania zarządczego, na którym można oprzeć decyzje.
Jeśli rozpoznają Państwo swoją firmę w jednej z tych sytuacji, warto porozmawiać o rozwiązaniu interim, zanim problem przełoży się na wynik albo na relacje z bankiem.
Czym zajmuje się interim CFO i za co odpowiada
Odpowiedzialność interim CFO obejmuje zwykle pięć obszarów. Ustala się je przed startem i zapisuje w zakresie projektu.
- 1Kierowanie działem finansów. Prowadzi zespół księgowości, controllingu i skarbu, wyznacza priorytety, ocenia wyniki i odpowiada za terminowe zamknięcia miesiąca i roku.
- 2Płynność i finansowanie. Zarządza gotówką i kapitałem obrotowym, prowadzi rozmowy z bankami, leasingodawcami i firmami faktoringowymi, pilnuje kowenantów.
- 3Raportowanie i kontrola. Dostarcza zarządowi, radzie nadzorczej lub spółce matce wiarygodne liczby: wyniki, prognozy i odchylenia od budżetu.
- 4Mandat decyzyjny. Przed startem ustala się, o czym decyduje samodzielnie, a gdzie potrzebuje zgody zarządu: zmiany w zespole, wydatki do uzgodnionego limitu, zmiany procesów i polityk.
- 5Przekazanie obowiązków. Częścią projektu jest przekazanie procesów, dokumentacji i zespołu następcy lub wewnętrznemu dyrektorowi finansowemu tak, aby rezultaty utrzymały się po zakończeniu projektu.
Interim CFO raportuje zwykle bezpośrednio do prezesa zarządu, właściciela lub spółki matki. Nie jest uwikłany w wewnętrzne relacje i nie ubiega się o stałe stanowisko, dlatego może podjąć także niepopularne decyzje, które wewnętrzny menedżer odkłada.
Interim CFO bez realnych uprawnień decyzyjnych staje się kosztownym obserwatorem. Zakres uprawnień, pełnomocnictwa bankowe, raportowanie i ścieżkę eskalacji do zarządu warto ustalić na piśmie przed startem.
Pierwsze tygodnie interim CFO w firmie
Pierwsze tygodnie służą diagnozie i potwierdzeniu priorytetów z zarządem. W typowym projekcie na liście znajdują się:
- Rzeczywista pozycja gotówkowa i 13-tygodniowa prognoza przepływów pieniężnych
- Przegląd umów kredytowych, kowenantów, zabezpieczeń i terminów spłat
- Analiza kapitału obrotowego: należności, zapasy, zobowiązania wobec dostawców
- Ocena zespołu finansów i podziału odpowiedzialności
- Harmonogram zamknięcia miesiąca i jakość danych w systemie księgowym
- Kilka wskaźników, które zarząd będzie otrzymywać co tydzień
Dopiero na tej podstawie interim CFO i zarząd uzgadniają plan na resztę projektu: co trzeba ustabilizować od razu, a co można spokojnie zbudować do momentu przekazania obowiązków.
Potrzebują Państwo dyrektora finansowego na czas projektu?
Profil, dostępność i stawkę dzienną wyślemy w ciągu 24 godzin. Bezpłatnie.
Jak przebiega współpraca: od zakresu projektu do przekazania obowiązków
Przebieg współpracy z GQ interim jest ustandaryzowany. Od pierwszej rozmowy do startu eksperta mija zwykle kilka dni, ponieważ proponujemy osoby, które sprawdziliśmy już w poprzednich projektach.
Podczas projektu pozostajemy w kontakcie z klientem i z ekspertem. Projekt można przedłużyć lub skrócić zależnie od rozwoju sytuacji w firmie; zwykle trwa od 3 do 12 miesięcy.
- 01
Zakres projektu
Wspólnie określamy cel, uprawnienia, przewidywany czas trwania i sposób mierzenia wyniku. To nie opis stanowiska, tylko oczekiwany rezultat w danym okresie, na przykład bezpieczna płynność, zamknięte refinansowanie albo działający controlling.
- 02
Profile w ciągu 24 godzin
Z bazy 7 500+ zweryfikowanych ekspertów wybieramy osoby, które prowadziły porównywalny projekt w podobnym otoczeniu. Profile wysyłamy w ciągu 24 godzin od otrzymania zakresu.
- 03
Wybór
To Państwo decydują, z kim chcą się spotkać. Rozmowę z zarządem organizujemy bez zbędnej zwłoki, osobiście lub online.
- 04
Umowa
Zawieramy umowę o świadczenie usług z uzgodnionym zakresem, stawką dzienną, zasadami raportowania i warunkami wypowiedzenia. Ekspert interim nie jest pracownikiem Państwa firmy.
- 05
Start w ciągu 72 godzin
Wybrany ekspert rozpoczyna projekt 48–72 godziny od podpisania umowy. Pierwsze tygodnie służą diagnozie, potwierdzeniu priorytetów i uzgodnieniu planu z zarządem.
- 06
Przekazanie obowiązków
Po osiągnięciu celu ekspert przekazuje procesy, dokumentację i zespół następcy lub wewnętrznemu dyrektorowi finansowemu i pomaga mu się wdrożyć. Rezultat musi działać także bez niego.
W jednym z naszych udokumentowanych projektów ekspert interim był u klienta trzy dni po otrzymaniu zapytania. Standardowo warto liczyć na profile w ciągu 24 godzin i start 48–72 godziny od podpisania umowy.
Jak wybrać interim CFO
Przy wyborze dyrektora finansowego na czas projektu liczy się coś innego niż przy rekrutacji na stałe. Warto sprawdzić przede wszystkim pięć rzeczy.
- Doświadczenie z podobną sytuacją. Branża ma znaczenie, ale ważniejsze jest, czy kandydat przeprowadził już refinansowanie, migrację ERP lub integrację po przejęciu, a nie tylko je obserwował.
- Znajomość polskich realiów. Polskie przepisy rachunkowe i podatkowe, praktyka banków i biegłych rewidentów, a w spółce z grupy także standardy raportowania grupy (często MSSF) i język, w którym raportuje się do centrali.
- Rozumienie firmy produkcyjnej. W produkcji finanse to także kalkulacja kosztów wyrobu, wycena zapasów, kapitał obrotowy i warunki płatności klientów końcowych (OEM).
- Mierzalny cel i jasny mandat. Dobry kandydat sam dopytuje o cel, uprawnienia i ścieżkę eskalacji. Jeśli tego nie robi, to sygnał ostrzegawczy.
- Plan przekazania. Od pierwszego dnia powinno być jasne, komu i kiedy interim CFO przekaże obowiązki.
Dyrektorzy finansowi, którzy rozważają projekty w modelu interim, znajdą więcej informacji w artykule Jak zostać interim managerem na stronie interimmanagers.pl.
- 24 h
- profile ekspertów od zapytania
- 48–72 h
- start od podpisania umowy
- 3–12
- miesięcy trwa typowy projekt
- 1 550+
- zrealizowanych projektów
Ile kosztuje interim CFO i jak się go rozlicza
Interim CFO nie jest pracownikiem firmy. Rozliczenie opiera się na stawce dziennej i fakturowaniu za faktycznie przepracowane dni, zwykle co miesiąc: jedna faktura, bez ukrytych kosztów. Firma nie opłaca składek, ekspertowi nie przysługuje urlop, odprawa ani inne świadczenia pracownicze, a współpraca kończy się w uzgodnionym terminie albo zgodnie z warunkami wypowiedzenia zapisanymi w umowie.
W porównaniu z wynagrodzeniem stałego dyrektora finansowego stawka dzienna wydaje się na pierwszy rzut oka wyższa. Do porównania trzeba jednak doliczyć koszty rekrutacji, czas do objęcia stanowiska, składki i świadczenia, a przede wszystkim koszt bezczynności: każdy tydzień bez kontroli nad gotówką albo bez wiarygodnego planu dla banku może kosztować więcej niż sama stawka. Koszt jest operacyjny i ograniczony w czasie, co ułatwia budżetowanie projektu.
Na wysokość stawki wpływają poziom stanowiska, branża, złożoność zadania i długość projektu. Szczegółowo opisujemy to w artykule o tym, z czego składa się koszt interim managera. Własne liczby można porównać w kalkulatorze kosztów.
Interim CFO z GQ interim
GQ interim (GQsystems, a.s., Nitra) działa od 2011 roku i ma na koncie 1 550+ projektów dla 240+ klientów. Specjalizujemy się w produkcji, motoryzacji i łańcuchu dostaw, czyli w otoczeniu, w którym finanse są ściśle związane z zakładem: z kosztami wyrobu, zapasami, terminami dostaw i wymaganiami klientów końcowych.
W bazie mamy 7 500+ zweryfikowanych ekspertów, wśród nich także dyrektorów finansowych. Więcej o firmie i jej usługach można przeczytać na gqinterim.pl.
Jeśli w Państwa firmie brakuje dyrektora finansowego albo przed działem finansów stoi zadanie, na które zespół nie ma czasu ani doświadczenia, zapraszamy do wysłania niezobowiązującego zapytania. Profile odpowiednich ekspertów interim otrzymają Państwo w ciągu 24 godzin.
Proponujemy tylko tych ekspertów, których sami byśmy wybrali.
GQ interim
Najczęstsze pytania
Kim jest interim CFO?
Interim CFO to doświadczony dyrektor finansowy, który na uzgodniony okres przejmuje kierowanie finansami firmy. Ma realny mandat decyzyjny, kieruje zespołem i odpowiada za uzgodniony wynik, na przykład stabilizację płynności, refinansowanie lub zamknięcie roku.
Kiedy firma potrzebuje interim CFO?
Najczęściej po nagłym odejściu dyrektora finansowego, przy presji na płynność, w rozmowach z bankami o kowenantach i refinansowaniu, przy migracji ERP, zamknięciu roku, transakcji M&A lub budowie controllingu. Wspólny mianownik: zadanie jest pilne i ma przewidywalny koniec.
Czym interim CFO różni się od doradcy finansowego?
Doradca analizuje sytuację i rekomenduje rozwiązanie, które wdraża ktoś inny. Interim CFO wdraża je sam: zajmuje miejsce w strukturze, kieruje zespołem finansów i odpowiada za osiągnięty wynik.
Jak szybko interim CFO może rozpocząć projekt?
GQ interim przesyła profile ekspertów w ciągu 24 godzin od otrzymania zakresu projektu, a wybrany ekspert rozpoczyna projekt 48–72 godziny od podpisania umowy.
Jak długo trwa projekt interim CFO?
Zwykle od 3 do 12 miesięcy, zależnie od zakresu. Projekt można przedłużyć lub skrócić, jeśli sytuacja w firmie się zmieni. Kończy się przekazaniem obowiązków następcy lub wewnętrznemu zespołowi.
Jak rozlicza się interim CFO?
Na podstawie stawki dziennej, z fakturowaniem za faktycznie przepracowane dni, zwykle co miesiąc. Interim CFO nie jest pracownikiem firmy, dlatego firma nie opłaca za niego składek ani świadczeń pracowniczych.